Tarihte irfan cagi olarak anilan XIII. yüzyil Anadolusu Türkiye Selcuklularinin zirve asri oldugu gibi, düsünce ve kültür hayatinda da yüksek bir seviyenin yasandigi dönem olmustu. Selcuklu Türkiyesi sundugu pek cok imkandan dolayi bircok alim ve mutasavvif icin bir cazibe merkezine dönüsmüs, dolayisiyla da ilm sahada büyük bir canlilik yasanmisti. Kirman, Yunus Emre, Ibn Arab, Sadreddin Konev gibi ilk akla gelenlerle birlikte devrin önde gelen mütefekkirlerinin cogunun yolu burada kesismisti. Bütün bu canliliga ragmen ayni zamanda XIII. yüzyil büyük bir yikim ve istila asri olarak da tarihteki yerini almaktadir. Cengiz Han etrafinda siyasi birligini tamamlayan Mogollar, bu asirda bütün dünyayi derinden sarsan ama en cok da Müslüman beldeleri tahrip eden istilalarina baslamislardi. Büyük bir asker güce dönüsen Mogollar bir anda bütün Avrasyaya saldirarak dünya tarihinin en büyük kara imparatorlugunun sahibi durumuna geldiler. Islam cografyasinda büyük bir tahribata yol acan Mogol akinlari neticesinde Islam uygarligi hala daha telafi edilemeyen yaralar almisti. Bu kargasa ve korku ortaminin Müslüman alim ve mütefekkirleri de derinden etkiledigi bir gercektir. Mogol istilasinin en canli sahidi ve muzdaribi olan Mevlana Celaleddn Rum yaziktir ki günümüzde bu istilanin bir parcasi, istilacilarin adami seklinde anilir olmustur.

Bu calisma ile Mevlana Celaleddn Rumnin uzun zamandir cokca tartisilan Mogollar ile iliskileri; tarih olaylarin seyri, kendi etrafindakilerin genel hayat hikayeleri, yasanan sosyal ve siyasi olaylar baglaminda özellikle de bizzat Mevlana Celaleddin Rumnin kendi ifadeleri cercevesinde degerlendirilmistir.